Moog’un öncülü Teremin


Bugün Google’ın Doodle olarak koyduğu Moog sentezleyicinin hikayesi bizi 1920’de icat edilen Teremin adlı öncül müzik sentezleyiciye ve hikayesine götürüyor. Hikayede genç Sovyet hükümeti de yer alıyor.

Bugün elektronik müzik sentezleyicilerin babası ve mucidi olarak kabul edilen Robert Moog’un doğum günü. Google da arama sayfasında bunu koyarak adeta Moog’u elektronik müziğin kurucusu olarak ilan etmiş oldu.

Müzik, diğer bilim ve mühendislik dallarındaki gelişmelerden olduğu gibi elektrik ve elektronikteki gelişmeler ile gelişiyor, değişiyor. 20. yy’ın başından itibaren önce analog daha sonra da sayısal teknolojiler müzik dünyasına birebir etki yapmaya devam ediyor. Müzik sentezleyiciler sesi gerçek zamanda elektronik olarak sentezleyen makinalar olarak hayatımıza giriyor. İlk sentezleyiciler analog temelli çalışıyor; ses, sayısal hale dönüştürülmeden üretiliyor, kaydediliyor, çalınıyor.

Robert Moog’un icad ettiği ve Moog adını verdiği sentezleyicide ise Teremin adlı elektronik ses sentezlemenin gerçek babası denilebilecek bir aletin öncüllüğü var.

lev_termen_con_strumento.jpg
Lev Termen, Teremin ile birlikte

Teremin, Lev Termen adlı bir Rus bir fizikçinin icadı ve genç yaşında Sovyet hükümetin desteklediği bir araştırma üzerinde çalışırken, 1920’de icat ediyor. Termen aynı zamanda çello icracısı. Teremin iki antenli bir radyo gibi. Antenlerin kullanıcının ellerine uzaklığı sesin iki temel parametresini belirliyor: Bir elin antene uzaklığı yaratılan sinyalin yüksekliğini, diğeri elin diğer antene uzaklığı ise sesin frekansını belirliyor. Çalgıcı ellerini kutuya veya antenlere dokundurmuyor. Bu özellikleri nedeni ile müziğe duygulu, yüksek ifade gücü veren glissando ve vibrato çok rahat icra edilebiliyor. Teremin, elektronik bir ses sentezleyici. Birçok ünlü besteci Teremin’in ifade gücünden etkilenerek, bu gücü öne çıkaran besteler yapıyorlar.

Moog, lise öğrencisi iken Teremin’e merak salıyor ve evde kendi kendine kitler ile Teremin inşa etmeye çalışıyor. Bu deneyimler ile belki de ‘perdeli’ Teremin denilebilecek, piyano gibi klavyesi olan analog ses sentezleyici yapıyor. Moog, bu işi ticarete de dökerek, Moog adını verdiği sentezleyicileri satmaya başlıyor. Moog ile eşzamanlı olarak Roma’da Paul Ketoff, Synket olarak adlandırdığı ses sentezleyiciyi icat ediyor.

19. yy’ın sonlarından itibaren elektrik ve elektronikteki gelişmeler ile Teremin, Moog ve Synket yanında bir çok adı duyulmamış başka elektrik ve elektronik müzik aletleri tasarlanıyor ve yapılıyor. Bunların her biri fikirler ve tasarımlar olarak, daha öncekilerin omzunda yükselebiliyor, tıpkı Moog’un Teremin’in omzunda yükselmesi gibi.

(soL – Bilim)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s