Kremlin’in altınları nereye gitti?


 

90’lı yılların başında demir perdenin inmesiyle İngiltere Komünist Partisi de perde kapattı ancak kapanışından yirmi yıl sonra partinin mallarının nereye gittiği hâlâ tartışma konusu.

Londralılar için Covent Garden’daki HSBC şubesi şehirdeki yüzlerce bankadan sadece biri.

Ancak İngiltere’nin komünistleri için King Sokağı 16 numara çok daha fazla şey ifade ediyor: Bu bina görkemli günlerinde İngiltere Komünist Partisi’nin genel merkeziydi.

İkinci Dünya Savaşı’nın hemen sonrasında Joseph Stalin İngiltere açısından katliamlar yapan bir diktatör değil, Nazilerle savaşın kazanılmasını sağlamış önemli bir müttefikti.

Bu dönemde 60 bin İngiliz de resmi olarak Komünist Parti üyesiydi.

Demokrasi yerine sosyalist bir devlet kurulmasını talep eden Komünist Parti’nin iki üyesi de parlamentoya girmeyi başarmıştı.

Lenin’in gizlice yolladığı para ile alındığına inanılan King sokağındaki parti genel merkezi 1976 yılında satıldı.

O tarihte Büyük Britanya Komünist Partisi çoktan görkemli günlerini geride bırakmıştı.

Bu noktada partide kutuplaşmalar başlamış, üye sayısı iyice azalmıştı.

Yine de parti varlığını 1991’de Sovyetler Birliği yıkılana kadar sürdürmeyi başardı.

Sovyetlerin sonunun gelmesiyle parti yöneticileri partiyi kapatma kararı aldı.

Ancak, bu İngiliz komünistlerin hikayesinin sonu olmadı.

Parti, kapandığında aralarında turizm ajansı, basım evi ve sandviççi de bulunan bir çok işletmenin sahibiydi.

Londra’daki Komünist Parti Eski Genel Merkezi bugün bir HSBC Bank şubesi olarak hizmet veriyor.

Bu malların ve King sokak 16 numaradaki görkemli binanın satışından elde edilen gelirlerin nereye gittiği hâlâ Komünist Parti’nin eski üyeleri arasında tartışmalara neden oluyor.

Kimileri bu malların toplamda 2.5 milyon sterlin olduğunu iddia ederken kimilerine göre söz konusu para neredeyse 4 milyon sterlin.

Bu eski tartışmalar geçen hafta satışa sunulan ve Büyük Britanya Komünist Partisi’nin önde gelen üyelerinin komünizmin çöküşünden sonraki hayatlarını anlatan ”After the Party” isimli kitap yüzünden bir kez daha alevlendi.

BBC News’e konuşan eski parti üyelerinden Stuart Hill ”Komünist Parti’nin eski genel merkezinin satışından gelen paradan bahsediyoruz, bina bir altın külçe satıcısına satılmış, ki bu da oldukça ironik. Böyle birşeyi uydurmak isteseniz bile başaramazsınız” dedi.

Satıştan sonra söz konusu para Rodell Properties Ltd. Şirketi tarafından alınmış. Para hâlâ onlarda.

Bu şirketin yöneticisi de Stuart Hill.

Ancak bugün bu para Komünist Parti politikalarından çok daha farklı amaçlar için kullanılıyor.

Geçtiğimiz günlerde bu para İngiltere’nin seçim sistemini değiştirmeyi amaçlayan ”Alternatif Oy” isimli başarısız bir kampanyaya harcandı.

Peki komünist partinin malları nasıl oldu da böylesine farklı amaçlara hizmet eder hale geldi?

İşte böyle: Büyük Britanya Komünist Partisi kapandığında malları Demokratik Sol adlı yeni bir organizasyona devredildi.

Bu organizasyonun partinin son günlerinde liderler tarafından benimsenen ilerici politikaları devam ettirmesi planlanıyordu.

“Moskova altını”

Ancak Demokratik Sol halkın ilgisini çekmeyi başaramayınca Yeni Politika Ağı adlı bir düşünce kuruluşuna dönüştürüldü.

2004 yılında bu düşünce kuruluşu demokrasi yanlısı Charter 88 adlı kampanyayı iflastan kurtardı.

Sonunda bu iki organizasyon birleşti ve ”Unlock Democracy” adını aldı. Unlock Democracy de tartışmalara neden olan Alternatif Oy kampanyasını düzenledi.

Bütün bu olay zincirini araştıran Sunday Times gazetesi Alternatif Oy kampanyasının ”Moskova altınları” ile finanse edildiğine dair bir haber yayınladı.

Unlock Democracy bu tip suçlamalarla daha önce de karşı karşıya gelmişti.

1991 yılının Kasım ayında Komünist Parti üyeleri partilerinin 1956 yılından 70’li yılların sonuna kadar Sovyetler Birliği tarafından finanse edildiğini öğrendi.

Para, Sovyetler Birliği Elçiliğinde çalışan bir yetkili tarafından nakit olarak parti genel sekreteri Reuben Falber’e verilmişti.

Ancak Stuart Hill’e göre Moskova’dan gelen bu para partinin sonu gelene kadar çoktan harcanıp bitmişti.

Hill “Parti kapandığında bu kadar çok parasının olması ‘Moskova altınlarını’ kanıtlamıyor. Çünkü Sovyetler’den gelen para gelir gelmez harcanmıştı” diyor.

Hill’e göre partiyi zenginleştiren şey Londra’nın kapitalist emlak piyasasıydı, Kremlin’den gelen yardımlar değil.

Hill “Eğer partinin emlakları akılalmaz bir biçimde değer kazanmasaydı, ortada para falan olmazdı. O mallar alındığında değerleri neredeyse bir hiçti ancak zamanla milyonlarca sterlin eder hale geldiler” diyor.

“Demokratik kararlar”

Hala sosyalist bir İngiltere özlemi duyan az sayıdaki Komünist İngiliz ise partinin parasına olanlara oldukça kızgın.

İngiltere Komünist Partisi’ne bağı ile bilinen sosyalist gazete Morning Star’ın editörü Richard Bayley “Bu konuyu düşündüğümde midem bulanıyor” diyor.

Fakat Unlock Democracy’nin yöneticisi Peter Facey, partinin parasının bir grup reformist tarafından çar çur edildiği yolundaki iddiaları reddediyor.

Facey “Paranın nereye gideceği konusundaki kararlar demokratik olarak alındı. Demokratik Sol adlı organizasyon gelip o parayı çalmadı. Komünist Parti paranın oraya gitmesi konusunda demokratik bir karar verdi” diyor.

Komünist Parti ile herhangi bir bağı bulunmayan Facey, Unlock Democracy’nin hiç bir zaman hukuki salefinin Komünist Parti olduğunu reddetmediğini söylüyor.

Zaten siyasi partilerin kampanyalarının finanse edilme biçimlerinin daha saydam olması ile ilgili çalışmalar yürüten organizasyonun böyle bir gerçeği saklaması da beklenemezdi.

“Garip bir hikaye”

Facey, paranın kontrolünü elinde bulunduran Rodell Properties şirketinin halka açılması için ellerinden geleni yaptıklarını ve şirketin yönetim komitesinin artık seçimle belirlenmeye başladığını söyledi.

Ancak Facey bile İngiltere solunu yakından tanımayanlar için Unlock Britain’ın hikayesinin oldukça garip olduğunu kabul ediyor.

Facey “Komünist Parti 50’li yıllarda Stalin yanlısıydı. Ancak bugün, o partinin parası, ne kadarı kaldıysa, insan hakları ve demokrasi konusunda öncü olan bir organizasyon tarafından kullanılıyor” diyor.

Unlock Democracy yöneticisine göre “Bu garip bir hikaye, ancak başka bir açıdan da hiç de garip değil.”

Rodell Properties bugün tamamen Unlock Democracy’e ait ve 1,9 milyon sterlin değerinde.

Şirketin geliri kuzey Londra’daki iki ofis binasından geliyor. Sovyetler Birliği’ne turistik gezi düzenleyen Progressive Tours gibi Komünist Parti’nin daha ilgi çekici malları ya zamanla kapanmış, ya başkalarına satılmış ya da Rodell Properties’in bir parçası haline gelmiş.

Progressive Tours sadece parti üyelerinin tatil programları ile ilgilenen küçük bir şirketiymiş. Ama Peter Facey, partinin bu zamanda kâr edebilecek girişimleri olmuş olduğunu söylüyor.

Özellikle T-Shirt üreticisi Sputnik Enterprises’in Sovyet dönemi giysilerinin moda olmasından önce kapandığına çok üzüldüğünü söyleyen Peter Facey “Sadece o şirkete hâlâ sahip olalım isterdim. Ancak sanırım eski komünistler pek iyi iş adamları değilmiş” diye ekliyor.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s